కీమోథెరపీ దుష్ప్రభావాలు: ఏమి ఆశించాలి Chemotherapy side effects: what to expect
కీమోథెరపీ అంటే చాలామందికి భయం, ఎక్కువగా దుష్ప్రభావాల గురించి. నిజం ఏమిటంటే అవి ఏ మందులు వాడుతున్నారనే దానిపై ఆధారపడతాయి, చాలావరకు తాత్కాలికం మరియు నిర్వహించదగినవి. నేను డా. ఒవైస్ మొహమ్మద్, మెడికల్ ఆంకాలజిస్ట్. ఏమి జరగవచ్చో, దాన్ని ఎలా తేలిక చేయవచ్చో ఈ పేజీలో సరళంగా వివరిస్తాను. For many people the fear of chemotherapy is mostly the fear of side effects. The truth is that they depend on which drugs are used, and most are temporary and manageable. I am Dr. Owais Mohammed, a medical oncologist. This page explains plainly what can happen and how it is eased.
కీమోథెరపీ వేగంగా విభజించే కణాలపై పనిచేస్తుంది, అందుకే అలసట, వికారం, నోటి పుండ్లు, జుట్టు రాలడం మరియు రక్తకణాలు తగ్గడం వంటివి రావచ్చు. ఇవి ఏ మందులపై ఆధారపడతాయో మారతాయి, చాలావరకు తాత్కాలికం. వికార నిరోధక మందులు, మోతాదు సర్దుబాట్లు మరియు త్వరగా లక్షణాలు చెప్పడం ద్వారా వీటిని నిర్వహిస్తారు. Chemotherapy acts on fast-dividing cells, which is why tiredness, nausea, mouth sores, hair loss and a drop in blood counts can occur. These vary with the drugs used and are mostly temporary. They are managed with anti-nausea medicines, dose adjustments and reporting symptoms early.
కీమో ఎందుకు దుష్ప్రభావాలు కలిగిస్తుందిWhy chemotherapy causes side effects
కీమోథెరపీ వేగంగా విభజించే కణాలను లక్ష్యంగా చేసుకుంటుంది, ఇది క్యాన్సర్ కణాల ముఖ్య లక్షణం. కానీ శరీరంలో జుట్టు, నోరు, పేగులు మరియు ఎముక మజ్జ వంటి కొన్ని ఆరోగ్యకరమైన కణాలు కూడా వేగంగా పెరుగుతాయి. మందులు వాటిని కూడా కొంత తాకుతాయి, దుష్ప్రభావాలు అక్కడి నుండే వస్తాయి. Chemotherapy targets fast-dividing cells, which is a key feature of cancer cells. But some healthy cells in the body, such as those in the hair, mouth, gut and bone marrow, also grow quickly. The drugs touch these too, and that is where the side effects come from.
అందుకే దుష్ప్రభావాలు అందరికీ ఒకేలా ఉండవు. మీ నిర్దిష్ట మందులు, మోతాదు, మీ సాధారణ ఆరోగ్యం మరియు ఇతర అనారోగ్యాలు అన్నీ వీటిని ప్రభావితం చేస్తాయి. చికిత్స మొదలుపెట్టే ముందు మీ ప్రణాళికలో ఏ దుష్ప్రభావాలు ఎక్కువగా రావచ్చో నేను మీకు చెబుతాను. This is why side effects are not the same for everyone. Your particular drugs, the dose, your general health and other illnesses all play a part. Before treatment starts, I tell you which side effects are most likely with your own plan.
సాధారణ దుష్ప్రభావాలుCommon side effects
తరచుగా కనిపించేవి (మందులను బట్టి మారతాయి)Often seen (varies with the drugs)
- అలసట మరియు బలహీనత — ముఖ్యంగా ప్రతి సైకిల్ తర్వాత మొదటి కొన్ని రోజులుTiredness and weakness — most in the first few days after each cycle
- వికారం మరియు వాంతులు — ఇప్పుడు మంచి మందులతో చాలావరకు అదుపులో ఉంచవచ్చుNausea and vomiting — usually well controlled now with good medicines
- ఆకలి తగ్గడం, రుచి మారడం, నోటి పుండ్లుLoss of appetite, taste changes and mouth sores
- జుట్టు పలచబడటం లేదా రాలడం — కొన్ని మందులతోనే, చికిత్స తర్వాత తిరిగి పెరుగుతుందిHair thinning or loss — only with some drugs, and it grows back after treatment
- రక్తకణాలు తగ్గడం — ఇన్ఫెక్షన్ ముప్పు పెరగడం, రక్తహీనత లేదా సులభంగా గాయాలుLow blood counts — higher infection risk, anaemia or easy bruising
- చేతులు, కాళ్ళలో తిమ్మిరి — కొన్ని మందులతో, ఇది గమనించి మోతాదు సర్దుబాటు చేస్తారుNumbness in hands or feet — with certain drugs, watched and adjusted early
ఈ జాబితా చూసి కంగారు పడకండి. ఎవరికీ అన్నీ ఒకేసారి రావు, చాలామందికి కొన్నే వస్తాయి, అవి కూడా తేలికగా. మీ చికిత్స ఎంపికలు మరియు లక్ష్యాలను బట్టి ఏది ఎక్కువ సాధ్యమో మాట్లాడుకుందాం. Do not be alarmed by the list. No one gets all of these at once, and many people get only a few, often mild. We can talk through which are most likely given your treatment options and goals.
దుష్ప్రభావాలను ఎలా నిర్వహిస్తారుHow side effects are managed
దుష్ప్రభావాలను ముందుగానే తగ్గించడమే లక్ష్యం, వచ్చాక మాత్రమే కాదు. ప్రతి సైకిల్ ముందు మీకు సాధారణంగా వికార నిరోధక మందులు మరియు ఇతర సహాయక చికిత్స ఇస్తారు. రక్త పరీక్షలతో మీ కణాలు తనిఖీ చేస్తారు, అవసరమైతే మోతాదు సర్దుబాటు చేస్తారు లేదా ఎముక మజ్జకు మద్దతుగా ఇంజెక్షన్లు ఇస్తారు. The aim is to prevent side effects ahead of time, not only to treat them after they appear. Before each cycle you are usually given anti-nausea medicines and other supportive care. Blood tests check your counts, and if needed the dose is adjusted or growth-factor injections are given to support the bone marrow.
ఇంట్లో మీరు చేయగలిగేవి కూడా చాలా ఉన్నాయి: కొద్దికొద్దిగా తరచుగా తినడం, తగినంత నీళ్ళు తాగడం, నోటిని శుభ్రంగా ఉంచుకోవడం, రద్దీని తప్పించడం మరియు లక్షణాలు చిన్నగా ఉన్నప్పుడే చెప్పడం. ఒక సంరక్షకుడు పక్కన ఉంటే ఈ పనులు సులభమవుతాయి. There is also a lot you can do at home: eat small frequent meals, drink enough fluids, keep the mouth clean, avoid crowds, and report symptoms while they are still small. Having a caregiver beside you makes these steps easier.
వైద్యుడిని ఎప్పుడు వెంటనే సంప్రదించాలిWhen to call the doctor without waiting
వీటిలో ఏదైనా ఉంటే వెంటనే ఫోన్ చేయండిCall straight away if any of these happen
- జ్వరం 100.4°F (38°C) లేదా ఎక్కువ, లేదా వణుకుతో కూడిన చలిFever of 100.4 F (38 C) or more, or shaking chills
- రక్తస్రావం లేదా అసాధారణ గాయాలుBleeding or unusual bruising
- ఊపిరి అందకపోవడం లేదా ఛాతీ నొప్పిBreathlessness or chest pain
- తీవ్రమైన వాంతులు లేదా విరేచనాలు, నీళ్ళు కూడా లోపల ఉండకపోవడంSevere vomiting or diarrhoea, or being unable to keep fluids down
రక్తకణాలు తక్కువగా ఉన్నప్పుడు జ్వరం రావడం తీవ్రమైనది, దాన్ని అదే రోజు చూడాలి. తదుపరి అపాయింట్మెంట్ కోసం ఎదురు చూడకండి. అత్యవసర పరిస్థితిలో దగ్గరి ఆసుపత్రికి వెళ్ళండి. A fever when blood counts are low can be serious and needs to be seen the same day. Do not wait for the next appointment. In an emergency, go to the nearest hospital.
